Bơm nước thải đặt chìm: Cấu tạo, ứng dụng và cách lắp đặt

Bơm nước thải đặt chìm là thiết bị chuyên dụng để thu gom, vận chuyển và thoát nước thải bằng cách đặt trực tiếp thân bơm trong bể chứa, hố ga hoặc khu vực cần hút. Nhờ động cơ kín nước và kết cấu chuyên dụng, máy có thể làm việc trong môi trường chứa cặn, chất rắn và tạp chất tùy từng thiết kế.

Khác với cách chỉ lựa chọn bơm theo công suất, hệ thống bơm nước thải đặt chìm cần được tính toán đồng thời theo lưu lượng, cột áp, loại chất lỏng, kích thước chất rắn, chiều sâu bể, đường ống và chế độ vận hành. Đây là những yếu tố quyết định máy có làm việc ổn định hay thường xuyên bị nghẹt, quá tải hoặc giảm lưu lượng.

Bơm nước thải đặt chìm là gì?

Bơm nước thải đặt chìm là dòng máy bơm được thiết kế để lắp trực tiếp bên trong môi trường nước thải, thường tại đáy bể, hố thu hoặc hố ga. Khi vận hành, động cơ truyền chuyển động đến cánh bơm, tạo áp lực đưa nước thải từ vị trí thấp lên đường ống xả và chuyển đến công đoạn tiếp theo.

Tùy loại chất lỏng, bơm có thể được trang bị cánh kín, cánh hở, cánh xoáy hoặc cánh cắt rác. Khả năng xử lý chất rắn cũng khác nhau giữa từng model nên không nên mặc định mọi bơm chìm đều có thể bơm được rác, giẻ, sợi hoặc bùn đặc. Với nước thải nhiều chất rắn, thiết kế cánh và kích thước đường thông chất rắn là những thông số cần đặc biệt quan tâm.

Cấu tạo bơm nước thải đặt chìm

Một máy bơm nước thải đặt chìm thông thường gồm các bộ phận chính:

· Động cơ: cung cấp năng lượng làm quay trục và cánh bơm, được thiết kế kín để hạn chế nước xâm nhập vào khoang điện.

· Cánh bơm: tạo dòng chảy và quyết định đáng kể khả năng xử lý cặn, chất rắn của máy.

· Buồng bơm: bao quanh cánh bơm, dẫn dòng chất lỏng từ cửa hút tới cửa xả.

· Trục bơm: truyền chuyển động quay từ động cơ đến cánh bơm.

· Phớt cơ khí: tạo độ kín tại vị trí trục quay, hạn chế nước thải đi vào động cơ.

· Thân/vỏ bơm: bảo vệ các bộ phận bên trong và chịu tác động của môi trường làm việc.

· Cáp điện: cấp nguồn cho động cơ, cần được bảo vệ và bố trí đúng kỹ thuật khi đưa xuống bể.

· Phao hoặc cảm biến mực nước: sử dụng trong các hệ thống cần tự động khởi động và dừng bơm theo mực nước.

Với hệ thống công suất lớn, có thể bố trí thêm ray dẫn hướng, chân đế, bộ khớp nối tự động, van một chiều và van khóa để thuận tiện cho việc tháo lắp, bảo trì mà không cần xuống bể. Một cấu hình hố thu điển hình có thể gồm bơm, ray dẫn hướng, đường xả, van một chiều, van khóa, phao và dây nguồn.

 

Nguyên lý hoạt động của bơm nước thải đặt chìm

Khi cấp điện, động cơ quay kéo theo trục và cánh bơm. Cánh bơm tạo vùng áp suất thấp tại cửa hút, đưa nước thải cùng cặn và tạp chất phù hợp vào buồng bơm.

Dòng chất lỏng sau đó được tăng năng lượng và đẩy qua cửa xả vào đường ống. Từ đây, nước thải được vận chuyển đến bể điều hòa, bể xử lý, hệ thống thoát nước hoặc vị trí xả tùy thiết kế công trình.

Ở hệ thống tự động, phao hoặc cảm biến sẽ theo dõi mực nước. Khi nước đạt mức khởi động, bơm chạy; khi xuống mức dừng, bơm ngắt. Phao cần có đủ khoảng chuyển động và không bị vướng vào thành bể, đường ống hoặc rác để tránh đóng/ngắt sai.

 

Bơm nước thải đặt chìm được dùng để bơm chất lỏng nào?

Máy bơm nước thải đặt chìm có ứng dụng đa dạng trong các ngành công nghiệp, trong đời sống và cả các ứng dụng nông nghiệp, bao gồm:

· Ứng dụng bơm Nước thải sinh hoạt: chứa nước bẩn, chất rắn hữu cơ và tạp chất từ nhà ở, nhà hàng, khách sạn, khu dân cư.

· Ứng dụng bơm Nước thải sản xuất: phát sinh trong nhà máy, xưởng sản xuất và các dây chuyền công nghiệp; cần lựa chọn vật liệu theo thành phần hóa học cụ thể.

· Ứng dụng bơm Nước có cặn và chất rắn lơ lửng: phù hợp với các dòng bơm có thiết kế đường thông chất rắn tương ứng.

· Ứng dụng bơm Nước bùn loãng: có thể sử dụng bơm chuyên dụng với cánh và buồng bơm phù hợp với hàm lượng chất rắn.

· Ứng dụng bơm Nước thoát sàn, nước hố móng: thường gặp tại công trường, tầng hầm, khu vực thấp hoặc nơi cần chống ngập.

· Ứng dụng bơm Nước mưa lẫn bùn cặn: có thể sử dụng bơm chìm thoát nước nếu kích thước và hàm lượng cặn nằm trong giới hạn cho phép.

· Ứng dụng bơm Nước thải có rác, sợi: nên sử dụng dòng bơm có khả năng xử lý chất rắn hoặc cơ cấu cắt phù hợp để hạn chế hiện tượng quấn, nghẹt cánh.

· Ứng dụng bơm Nước có tính ăn mòn: cần lựa chọn vật liệu thân bơm, cánh bơm và phớt tương thích với hóa chất; không nên dùng bơm nước thải thông thường nếu môi trường có tính ăn mòn cao.

Đối với nước chứa cát, sỏi hoặc chất rắn có tính mài mòn, cần quan tâm thêm đến vật liệu và khả năng chống mài mòn của bơm vì các hạt rắn có thể làm nhanh mòn cánh, buồng bơm và phớt.

 

Ưu điểm nổi bật của bơm nước thải đặt chìm

· Đặt trực tiếp trong bể: không cần chiếm diện tích lớn bên ngoài bể để bố trí thân máy.

· Giảm yêu cầu về đường hút: máy nằm trong chất lỏng nên hệ thống không phải bố trí đường hút dài như một số cấu hình bơm đặt cạn.

· Phù hợp với hố thu sâu: có thể đưa máy xuống đáy hố để thu gom nước ở vị trí thấp.

· Xử lý được nước chứa tạp chất: các model chuyên dụng có thể làm việc với cặn và chất rắn theo giới hạn thiết kế.

· Tự động hóa thuận tiện: có thể kết hợp phao hoặc cảm biến mức với tủ điều khiển.

· Dễ mở rộng hệ thống: các trạm bơm lớn có thể bố trí hai hoặc nhiều máy theo chế độ luân phiên, chạy hỗ trợ hoặc dự phòng.

· Tiết kiệm không gian trạm bơm: đặc biệt phù hợp với hố thu, tầng hầm và các khu vực hạn chế diện tích.

Bơm chìm nước thải có cánh cắt rác tại Vimex

 

Cách đặt bơm nước thải chìm cho từng hệ thống

Cách bố trí máy không nên áp dụng một kiểu cho tất cả công trình. Vị trí đặt, đường ống và thiết bị phụ trợ cần thay đổi theo mục đích sử dụng.

1. Đặt bơm trong hố thu nước thải sinh hoạt

Với nhà dân, nhà hàng, khách sạn hoặc khu dịch vụ, máy thường được đặt tại đáy hố thu, kết nối với đường ống xả đưa nước lên hệ thống thoát chung.

Có thể sử dụng bơm có phao để tự động đóng/ngắt theo mực nước. Hố cần đủ không gian để phao hoạt động tự do và cửa hút không bị rác hoặc cặn che kín.

2. Đặt bơm tại hố ga

Với hệ thống thu gom nước thải, bơm đặt ở đáy hố ga và kết nối đường xả lên tuyến ống phía trên.

Nếu sử dụng bơm công suất lớn hoặc cần bảo trì thường xuyên, nên bố trí ray dẫn hướng và khớp nối tự động để có thể kéo bơm lên kiểm tra mà không phải tháo toàn bộ đường ống.

Đặt bơm trong bể gom của nhà máy

Tại nhà máy, bơm thường được đặt ở bể gom đầu vào trước khi nước được đưa sang bể điều hòa hoặc các công đoạn xử lý tiếp theo.

Nên bố trí ít nhất hai bơm khi yêu cầu vận hành liên tục: một máy chạy và một máy dự phòng hoặc luân phiên tùy thiết kế. Tủ điều khiển cần có bảo vệ phù hợp với công suất và nguồn điện.

3. Đặt bơm tại bể điều hòa

Ở bể điều hòa, cần xác định chính xác lưu lượng cần chuyển sang công đoạn xử lý tiếp theo.

Bơm nên được đặt tại vị trí có khả năng thu nước ổn định, hạn chế vùng chết và tích tụ cặn. Với nước chứa nhiều chất rắn, cần lựa chọn cánh bơm có đường thông phù hợp để giảm nguy cơ nghẹt.

4. Đặt bơm tại hố móng, tầng hầm

Với nước mưa hoặc nước thấm tại tầng hầm, máy có thể đặt tại hố gom thấp nhất để thu nước và đẩy ra hệ thống thoát.

Nên kết hợp phao mức nước và van một chiều để hạn chế tình trạng bơm phải khởi động liên tục hoặc nước từ đường xả chảy ngược về hố.

5. Đặt bơm trong hệ thống xử lý nước thải

Trong hệ thống xử lý, mỗi vị trí chuyển nước có thể yêu cầu một loại bơm khác nhau.

Bơm tại bể thu gom cần ưu tiên khả năng xử lý rác và chất rắn; bơm chuyển nước giữa các bể cần tính đúng lưu lượng và cột áp; còn vị trí có bùn hoặc chất rắn cao cần lựa chọn thiết kế bơm phù hợp với môi trường đó.

 

Lắp đặt bơm nước thải đặt chìm cần chú ý gì?

· Trước khi đưa máy xuống bể, cần kiểm tra điện áp, công suất, tình trạng dây điện, đường kính ống xả, độ sâu lắp đặt và thông số chất lỏng.

· Đường ống xả phải được tính toán phù hợp với lưu lượng và cột áp. Không nên tự ý thu nhỏ đường kính ống vì có thể làm tăng tổn thất và ảnh hưởng đến điểm làm việc của máy.

· Với hệ thống có van một chiều, nên bố trí van tại vị trí phù hợp trên đường xả để hạn chế dòng chảy ngược khi máy dừng.

· Không dùng dây điện để kéo, nâng hoặc treo máy. Khi đưa máy xuống hoặc kéo lên, nên sử dụng dây cáp, xích hoặc thiết bị nâng phù hợp với trọng lượng máy.

· Với bơm lớn, hệ thống auto coupling + ray dẫn hướng giúp thao tác bảo trì thuận tiện hơn và giảm thời gian tiếp xúc với môi trường nước thải. Đây cũng là cấu hình thường thấy trong các trạm bơm chìm chuyên nghiệp.

Bơm chìm lắp đặt như thế nào?

 

Các sự cố thường gặp ở bơm nước thải đặt chìm

1. Lỗi bơm chìm Bơm chạy nhưng không lên nước

Nguyên nhân có thể do cửa hút bị nghẹt, cánh bơm bị kẹt, đường ống xả tắc, van đóng hoặc máy làm việc ngoài vùng thông số thiết kế.

Cần kiểm tra lần lượt cửa hút, cánh bơm, đường ống và van trước khi kết luận động cơ bị hỏng.

2. Bơm chạy nhưng lưu lượng yếu

Tình trạng này thường liên quan đến cặn bám, cánh bơm bị mòn, đường ống quá nhỏ, đường xả bị tắc hoặc cột áp thực tế cao hơn tính toán.

Nếu hệ thống trước đây hoạt động tốt nhưng lưu lượng giảm dần, nên ưu tiên kiểm tra cánh bơm và đường ống.

3. Bơm thường xuyên bị nghẹt

Đây là sự cố dễ gặp khi dùng sai loại bơm cho nước thải chứa giẻ, sợi, rác hoặc chất rắn lớn.

Không nên chỉ tăng công suất động cơ để xử lý tình trạng này. Cần xem lại loại cánh, khả năng thông chất rắn, kích thước cửa hút và giải pháp chắn rác. Khả năng chống nghẹt phụ thuộc đáng kể vào thiết kế thủy lực và đặc tính chất rắn của nước thải.

4. Bơm rung hoặc phát tiếng ồn bất thường

Có thể do cánh bơm bị mắc vật thể, mất cân bằng, ổ bi gặp vấn đề, máy đặt không ổn định hoặc đường ống tạo lực tác động lên thân bơm.

Cần dừng máy và kiểm tra thay vì tiếp tục vận hành trong thời gian dài.

5. Bơm tự ngắt hoặc nhảy bảo vệ

Nguyên nhân có thể liên quan đến quá tải, mất pha, điện áp không phù hợp, động cơ quá nhiệt hoặc cánh bơm bị kẹt.

Đối với bơm công nghiệp, nên sử dụng tủ điều khiển và thiết bị bảo vệ phù hợp để phát hiện các bất thường về điện và hạn chế hư hỏng động cơ.

6. Phao không đóng/ngắt đúng

Phao có thể bị mắc vào thành bể, đường ống, dây cáp hoặc rác, khiến máy không khởi động hoặc chạy liên tục.

Cần tạo đủ khoảng trống cho phao chuyển động và kiểm tra mức bật/tắt thực tế sau khi lắp đặt.

 

Xử lý thế nào khi bơm nước thải đặt chìm gặp sự cố?

Khi máy bất thường, trước tiên cần ngắt nguồn điện và đảm bảo an toàn trước khi kiểm tra. Không đưa tay xuống bể hoặc tiếp xúc trực tiếp với máy khi chưa cô lập nguồn điện.

Sau đó kiểm tra theo thứ tự:

Nguồn điện → tủ điều khiển → phao/cảm biến → dây cáp → đường ống → cửa hút → cánh bơm → phớt và động cơ.

Nếu phát hiện rác quấn quanh cánh hoặc cửa hút bị nghẹt, cần đưa máy lên bằng phương tiện phù hợp rồi vệ sinh. Không cố chạy máy liên tục để “tự thông” vì có thể làm động cơ quá tải hoặc gây hư hỏng cánh.

Với sự cố liên quan đến động cơ, phớt cơ khí, cách điện hoặc tủ điện, nên để kỹ thuật viên kiểm tra thay vì tự tháo máy khi không có chuyên môn.

Vimex cung cấp bơm nước thải đặt chìm

Vimex cung cấp các dòng bơm nước thải đặt chìm phục vụ từ hệ thống thoát nước dân dụng đến bể gom, trạm bơm và hệ thống xử lý nước thải công nghiệp. Danh mục hiện có các thương hiệu như Nation Pump, Ebara, Pentax, Evergush, APP và phụ kiện bơm chìm.

Vimex hỗ trợ lựa chọn bơm dựa trên lưu lượng, cột áp, loại nước thải, hàm lượng chất rắn, đường ống và vị trí lắp đặt, đồng thời cung cấp phụ kiện, tư vấn giải pháp đồng bộ và hỗ trợ kỹ thuật. Sản phẩm chính hãng, CO-CQ đầy đủ, bảo hành 12 tháng, phù hợp cho nhiều hệ thống bơm và xử lý nước thải.

VIMEX – NIỀM TIN CỦA ĐỐI TÁC!